کودکان دارای نارساخوانی ممکن است در سال‌های ابتدایی مدرسه، در یادگیری خواندن و نوشتن با مشکل مواجه شوند. یادگیری یک زبان خارجی هم می‌تواند در هر سن و هر مرحله‌ای از تحصیل، چالش دیگری برای آن‌ها ایجاد کند اما به این معنا نیست که یادگیری آن غیرممکن است. حتی ممکن است یادگیری زبان خارجی در برخی جنبه‌ها برای فرد مفید باشد.

مزایای یادگیری یک زبان خارجی

برای برخی از دانش‌آموزان دارای نارساخوانی، یادگیری زبان دوم تجربه‌ای توانمندساز است. همچنین ممکن است به آن‌ها در درک بهتر ظرافت‌های زبان مادری‌شان کمک کند. برای همۀ کودکان، این می‌تواند راهی عالی برای ارتباط با پیشینۀ فرهنگی‌شان باشد. به‌علاوه، زبان‌های خارجی می‌توانند مفاهیمی را منتقل کنند که در زبان مادری وجود ندارند.

موانعی که کودکان دارای نارساخوانی ممکن است با آن روبه‌رو شوند.

با این حال، همۀ کودکان دارای نارساخوانی از تلاش برای یادگیری زبان خارجی احساس توانمندی نمی‌کنند. برای بسیاری، این کار بسیار سخت و استرس‌زا است. دلیل آن این است که آن‌ها با همان مشکلاتی روبه‌رو می‌شوند که هنگام یادگیری خواندن و نوشتن در زبان مادری داشتند.

آن‌ها ممکن است در تشخیص برخی صداها یا مرتبط کردن حروف با صداها مشکل داشته باشند. همچنین ممکن است در صداکشی کلماتی که می‌خوانند و به خاطر سپردن آن‌ها، به‌گونه‌ای که بتوانند کلمات را به‌صورت روان و بدون نیاز به صداکشی بخوانند، مشکل داشته باشند.

برخی از کودکان ممکن است بخش‌هایی از اطلاعات را از دست بدهند و فقط برای حفظ تمرکز تلاش کنند. علاوه بر این، همۀ آن‌ها با یک چالش اضافه هم روبه‌رو هستند: زبان جدیدی که در حال یادگیری آن هستند، هنوز برایشان ناآشناست.

انتخاب زبان مناسب

انتخاب زبانی که کودک یاد می‌گیرد می‌تواند تأثیر زیادی بر میزان موفقیت او داشته باشد. علاقۀ کودک نیز اهمیت زیادی دارد؛ کودکی که به یک زبان خاص علاقه دارد، ممکن است انگیزه بیشتری برای تمرین و یادگیری آن داشته باشد. برای کودکانی که ترجیح خاصی ندارند، ویژگی‌های خود زبان هم می‌تواند در انتخاب آن مؤثر باشد. زبان‌هایی که قواعد منظم‌تر و استثناهای کمتری دارند، ممکن است برای برخی افراد دارای نارساخوانی آسان‌تر باشند. همچنین، شباهت‌های میان زبان جدید و زبان‌هایی که کودک از قبل با آن‌ها آشناست می‌تواند به یادگیری کمک کند؛ برای مثال، داشتن واژه‌ها یا ریشه‌های مشترک ممکن است یادگیری و به خاطر سپردن برخی کلمات را آسان‌تر کند.

در نهایت، انتخاب زبان باید با توجه به علاقۀ کودک و ویژگی‌های زبان موردنظر انجام شود؛ چون یک زبان ممکن است برای یک کودک مناسب باشد، اما برای کودک دیگر انتخاب بهتری وجود داشته باشد.

کمک به موفقیت کودکان در یادگیری زبان خارجی

همان راهکارهایی که به کودکان دارای نارساخوانی کمک می‌کند تا خواندن و نوشتن را در زبان مادری یاد بگیرند، می‌تواند به آن‌ها در یادگیری زبان خارجی نیز کمک کند. در حالت ایده‌آل، مدارس باید از یک رویکرد چند‌حسی و کاملاً ساختار‌یافته استفاده کنند. اما بیشتر آن‌ها این نوع آموزش تخصصی خواندن را برای زبان‌های خارجی ارائه نمی‌دهند.

خوشبختانه، کار‌های متعددی وجود دارد که والدین می‌توانند برای کمک به فرزندشان انجام دهند. در اینجا چند گام برای بررسی آورده شده است:

• پرس‌وجو دربارۀ راهکارهای آموزشی: راهکارهای آموزشی وجود دارند که ممکن است به فرزند شما کمک کنند. یکی از آن‌ها ارائهۀ فرصت‌های بیشتر برای تمرین و مرور است. دیگری آموزش صریح صداهای گفتاری زبان خارجی است. سوم، آموزش مستقیم ارتباط بین حروف و صداها است. ممکن است مدرسه‌ی فرزند شما نتواند این نوع پشتیبانی را ارائه دهد، اما پرسیدن آن ضرری ندارد.
• با مسئول پیگیری وضعیت آموزشی فرزندتان گفت‌وگو کنید: مسئول پیگیری و هماهنگی حمایت‌های آموزشی در مدرسه می‌تواند با معلم کلاس دربارۀ راهکارهای مناسب برای آموزش و حمایت از فرزندتان همکاری کند. همچنین، می‌توانید دربارۀ تسهیلات و حمایت‌های آموزشی متناسب با نیازهای فرزندتان با مدرسه گفت‌وگو کنید؛ از جمله کوتاه‌تر کردن آزمون‌ها و تکالیف، استفاده از روش‌های جایگزین برای ارزیابی یادگیری و اختصاص زمان بیشتر برای انجام آزمون‌ها.
• پرس‌وجو دربارۀ امکان تغییر یا جایگزینی: اگر یادگیری زبان خارجی برای فرزندتان دشوار است، دربارۀ گزینه‌های موجود با مدرسه گفت‌وگو کنید. در کلاس‌های زبانِ فوق‌برنامه ممکن است امکان تغییر کلاس یا انتخاب گزینه‌ای متناسب‌تر با شرایط کودک وجود داشته باشد. اگر زبان خارجی بخشی از برنامۀ درسی رسمی مدرسه است، می‌توانید دربارۀ امکان تعدیل شیوۀ آموزش، ارزشیابی یا الزامات مربوط به این درس و حمایت‌های متناسب با نیازهای فرزندتان پرس‌وجو کنید.
• زبان اشاره را هم در نظر بگیرید: زبان اشاره، مانند زبان‌های گفتاری، زبان واقعی با ساختار و دستور زبان خاص خود است؛ اما برای یادگیری آن نیازی به یادگیری املای نوشتاری واژه‌ها نیست. به همین دلیل، ممکن است برای برخی افراد دارای نارساخوانی گزینۀ مناسب‌تری باشد. البته امکان آموزش یا پذیرفته شدن زبان اشاره به‌عنوان زبان خارجی در مدارس به مقررات و امکانات هر مدرسه بستگی دارد.
• کلاس‌های تابستانی: در تابستان، زمانی که فرزند شما درگیر فشارهای دروس مختلف نیست، یادگیری یک زبان خارجی ممکن است آسان‌تر باشد. به‌علاوه، کلاس‌های تابستانی ممکن است ساده‌تر از کلاس‌های طول سال تحصیلی باشند.

ممکن است نتوانید موانعی را که فرزندتان در یادگیری زبان خارجی با آن روبه‌رو است از بین ببرید. اما می‌توانید به او کمک کنید تا با این چالش‌ها کنار بیاید، درست همان‌طور که در رفع مشکلات خواندن به او کمک می‌کنید.