امروزه دانشمندان بیش از هر زمان دیگری دربارۀ نارساخوانی اطلاعات دارند. با این حال، هنوز تصورات اشتباه زیادی در میان والدین و معلمان وجود دارد که می‌تواند مانع از کمک به موقع و درست به کودکان شود. در این مقاله به بررسی حقیقت علمی در پسِ ۷ باور غلط و رایج می‌پردازیم.

باور اول: جابجا نوشتن و وارونه‌نویسی حروف، نشانۀ اصلی نارساخوانی است.

واقعیت: برخی از کودکان مبتلا به نارساخوانی حروف را وارونه می‌نویسند و برخی دیگر این کار را انجام نمی‌دهند. نوشتن معکوس یا قرینه‌نویسی حروف (مانند نوشتن «ب» به صورت برعکس یا اشتباه گرفتن پ/ت) در سنین آغازین مدرسه بسیار رایج و طبیعی است. اما اگر این روند تا پایان کلاس اول دبستان ادامه پیدا کند، نیاز به ارزیابی تخصصی دارد.

باور دوم: نشانه‌های نارساخوانی تا سنین دبستان ظاهر نمی‌شوند.

واقعیت: نشانه‌های اولیۀ این اختلال در سنین پیش‌دبستان و یا حتی زودتر قابل شناسایی هستند. از آنجا که نارساخوانی روی مهارت‌های زبانی پایه تاثیر می‌گذارد، مشکل در تشخیص و ساخت کلمات هم‌قافیه یا «دیر به حرف آمدن کودک» می‌توانند علائم هشداردهندۀ زودهنگام باشند.

باور سوم: کودکان مبتلا فقط باید تلاش بیشتری برای خواندن کنند.

واقعیت: تحقیقات نشان می‌دهد ساختارعملکردی مغز کودکان مبتلا به نارساخوانی در زمان مطالعه متفاوت است. تلاش بیشتر به تنهایی فایده‌ای ندارد؛ روش آموزش است که تفاوت ایجاد می‌کند. این کودکان نیاز به روش‌های «یادگیری چندحسی» (Multisensory) دارند که هم‌زمان از کانال‌های بینایی، شنوایی و لامسه برای یادگیری الفبا استفاده می‌کند.

باور چهارم: نارساخوانی پس از یادگیری روخوانی کاملاً برطرف می‌شود.

واقعیت: مداخلات آموزشی کمک زیادی به یادگیری روخوانی می‌کنند، اما نارساخوانی یک تفاوت عصب‌شناختی و مادام‌العمر است. حتی پس از روان‌خوانی، این افراد ممکن است همچنان در سرعت مطالعه، درک مفاهیم عمیق متن، دیکته‌نویسی و نوشتن انشاء با چالش مواجه باشند.

باور پنجم: علت نارساخوانی مشکلات بینایی و چشمی است.

واقعیت: نارساخوانی ارتباطی به ضعف بینایی ندارد. چشمان این کودکان کاملاً سالم کار می‌کند؛ مشکل در بخش پردازش تصویری و زبانی مغز است که اطلاعات چشمی را به اشتباه تفسیر می‌کند. بنابراین عینک زدن یا تمرینات چشمی کمکی به درمان اختلال خواندن نمی‌کند.

باور ششم: نارساخوانی فقط در زبان انگلیسی رخ می‌دهد.

واقعیت: این اختلال در تمام زبان‌های دنیا (از جمله فارسی و زبان‌هایی با رسم‌الخط عربی) وجود دارد. البته تشخیص آن در کودکان دوزبانه معمولاً طولانی‌تر است، زیرا معلمان و والدین گمان می‌کنند ضعف خواندن به خاطر یادگیری زبان دوم است.

باور هفتم: نخواندن کتاب در خانه باعث بروز نارساخوانی می‌شود.

واقعیت: هرچند محیط غنی و کتاب‌خوانی در خانه برای همۀ کودکان مفید است، اما نخواندن کتاب علت ایجاد نارساخوانی نیست. این اختلال منشأ ژنتیکی و بیولوژیکی دارد و نباید والدین را به خاطر آن مقصر دانست یا سرزنش کرد.